Tydelike werknemers en die boer. Hoe gaan die posisie verander?

Die boerderybedryf kan siklies van aard wees en dus is die gebruik van tydelike werkers om sikliese behoeftes aan te spreek ook ‘n algemene praktyk by baie boere. Voorgestelde wysigings tot ons huidige arbeidswetgewing, reeds in 2010 gepubliseer maar nog nie op die wetboeke nie, mag ‘n wesenlike impak op hierdie praktyke van boere hê en die speelveld rondom die gebruik van tydelike werkers aansienlik verander.

Die konsep wysigings vorm alreeds ‘n groot bron van gesprekvoering en ondersoek om te bepaal wat die impak hiervan op ons arbeidsektor gaan wees indien hierdie voorgestelde wysigings uitgevaardig sou word. ‘n Onlangse studie deur Small Business Project (SBP), ‘n onafhanklike navorsingsmaatskappy, toon aan dat die impak van die voorgestelde wysigings op spesifiek die tydelike indiensnemingsektor, weens die toename in die koste van indiensneming van tydelike werkers (lone en voordele) dramaties sal wees en dat moontlik duisende poste verlore sal gaan as ‘n direkte gevolg van hierdie wysigings. Hierdie is uiters verontrustend vir Suid-Afrika se reeds kommerwekkende hoë werkloosheidsyfer.

Die hoofwysigings aan die tydelike indiensnemingsektor behels die volgende:

  1. Tydelike werkers sal slegs aangestel mag word vir tydperke van 6 maande of minder. Sou die werknemer vir ‘n tydperk van langer as 6 maande aangestel word, sal so ‘n werker geag word as aangestel te wees vir ‘n onbepaalde tydperk. Die voorgestelde wysigings maak ook slegs voorsiening vir vaste termyn dienskontrakte in beperkte omstandighede en sou die betrokke dienskontrak nie binne die bestek van hierdie toegelate omstandighede val nie, word skriftelike redes vir die verlenging van tydelike dienskontrakte vir jou werkers vereis. 
  2. Hierdie tydelike werkers sal nou ook geregtig wees op dieselfde voordele, vergoeding en behandeling asof hulle permanente werknemers is.

Alhoewel die doel van hierdie wysigings om gelykheid en sekuriteit in die arbeidsmark te bewerkstellig lofwaardig is, kan die effek van die genoemde wysigings eerder die teenoorgestelde resultaat tot gevolg hê deur die koste van tydelike werkers so te verhoog dat die gebruik van tydelike werkers in effek al minder oorweeg sal word. Hierdie tydelike werkers sal gevolglik uitgesluit word uit die mededingende arbeidsmark en werkgewers sal van alternatiewe metodes begin gebruik maak om daardie poste te vul en hul behoeftes aan te spreek.

‘n Voorbeeld van die gevolge van hierdie wysigings in praktyk kan wees waar ‘n boer, wat normaalweg gebruik sou maak van ‘n groot aantal tydelike werkers gedurende die oes-tydperk, eerder ‘n paar ekstra permanente werknemers aanstel as om van tydelike werkers gebruik te maak, weens die hoë kostes verbonde aan die indiensneming van hierdie tydelike werkers aangesien hullein effek dieselfde gaan kos as permanente aanstellings.

Die nuwe arbeidswysigings kan ‘n grootskaalse invloed hê op die arbeidsmark en spesifiek op die tydelike indiensnemingsektor. Die wysigingswette is nog nie gefinaliseer nie, maar neem kennis van die potensiële impak hiervan vir jou besigheid en begin nou reeds beplan hoe om die situasie aan te spreek indien die wetgewing wel in huidige formaat uitgevaardig sou word.

August 21, 2012
Culture vs style: When workplace dress codes cross the line

Culture vs style: When workplace dress codes cross the line

Dress codes are a familiar part of many workplaces, yet employers often fail to calibrate how far they are allowed to go in regulating employee personal appearance. While employers may enforce standards of neatness, safety and professionalism, these rules cannot override constitutional rights, nor can they operate in a discriminatory manner. A recent reminder of this emerged from the Supreme Court of Appeal, where the court had to consider the fairness of dismissing correctional officers for refusing to cut their dreadlocks, contrary to the employer’s dress code.

Competition Commission guidelines on confidential information

Competition Commission guidelines on confidential information

The Competition Commission of South Africa (“Competition Commission”) identified a need to guide merger parties and stakeholders on claiming confidentiality over information. In September 2025, the Competition Commission issued Guidelines on the Commission’s handling of confidential information (“Guidelines”), which, however, are not binding on the Competition Commission, the Competition Tribunal or the Competition Appeal Court, but must be taken into account by these authorities when interpreting and applying the Competition Act 89 of 1998 (“Competition Act”).

Termination of joint ownership, rights in question: PIE Act explained

Termination of joint ownership, rights in question: PIE Act explained

In a recent Western Cape court case where the court ordered the termination of joint ownership of properties, an interesting question arose as to whether the termination of joint ownership did not amount to an eviction contrary to the Prevention of Illegal Eviction from and Unlawful Occupation of Land Act, 19 of 1998 (PIE Act)? We look at the requirements for the termination of joint ownership by our courts and whether this can infringe on the PIE Act.

Sign up to our newsletter

Pin It on Pinterest