Alleenmandaat: Moet ek of moet ek nie?

Menigte voornemende verkopers word gekonfronteer met ‘n uitnodiging van eiendomsagente om aan hulle ‘n alleenmandaat vir die verkoop van hul eiendom toe te staan. 9 uit 10 kere is die onmiddellike reaksie om die aanbod van die hand te wys as gevolg van die opvatting dat ‘n alleenmandaat bloot ‘n slim manier deur ‘n eiendomsagent is om eksklusiewe regte tot jou eiendom te bekom wat moontlik tot gevolg sal hĂȘ dat jou eiendom nie effektief aan die mark blootgestel word nie en die kanse om jou eiendom te verkoop, verminder.

Menigte voornemende verkopers word gekonfronteer met ‘n uitnodiging van eiendomsagente om aan hulle ‘n alleenmandaat vir die verkoop van hul eiendom toe te staan. 9 uit 10 kere is die onmiddellike reaksie om die aanbod van die hand te wys as gevolg van die opvatting dat ‘n alleenmandaat bloot ‘n slim manier deur ‘n eiendomsagent is om eksklusiewe regte tot jou eiendom te bekom wat moontlik tot gevolg sal hĂȘ dat jou eiendom nie effektief aan die mark blootgestel word nie en die kanse om jou eiendom te verkoop, verminder.

As mens egter mark realiteite van nader beskou en die bemarkings strategieĂ« van eiendomsagente in gedagte hou, wys dit dat hierdie opvatting deur voornemende kopers ongegrond mag wees, veral indien die alleenmandaat aan ‘n betroubare eiendomsagentskap toegestaan word.

Vir ‘n voornemende verkoper om gemaklik te wees met die toestaan van ‘n alleenmandaat aan ‘n agentskap, is dit belangrik om te verstaan wat met ‘n “alleenmandaat” bedoel word en wat die gevolge daarvan is.

Aard van ‘n Alleenmandaat

Die Gedragskode vir eiendomsagente bepaal dat geen eiendomsagent eiendom te koop sal aanbied nie, tensy hy behoorlik daartoe gemagtig word deur ‘n mandaat wat deur die verkoper aan hom toegestaan is. ‘n Eiendomsagent kan dus optree in terme van ‘n oop of alleenmandaat.

‘n Oop mandaat stel ‘n verkoper in staat om sy reg uit te oefen om ooreenkomste met soveel eiendomsagente as wat hy goeddunk, vir die verkoop van sy eiendom aan te gaan. Dus word geen eksklusiwiteit toegestaan nie en die beloning gaan na die agentskap wat die eerste suksesvolle koper voorstel.

In terme van ‘n alleenmandaat onderneem ‘n verkoper om ‘n enkele eiendomsagentskap eksklusief aan te stel om sy eiendom vir ‘n bepaalde tydperk eksklusief te bemark. In ruil daarvoor onderneem die eiendomsagent om die grootste deel van sy tyd en hulpbronne aan te wend om die verkoper se eiendom te bemark, moontlik deur die plasing van advertensies en die gebruik van webhulpbronne as deel van die bemarkingstrategie. Konsensus word afgelei van die feit dat die verkoper weet dat hy eksklusiwiteit aan die agent toegestaan het en die agent verstaan dat hy vir die tydperk van die mandaat die alleenmandaat moet gebruik om die eiendom te verkoop. Enige verbreking van die bepalings van die mandaat mag tot gevolg hĂȘ dat die benadeelde party ‘n eis vir spesifieke nakoming en/of skade teen die ander party mag hĂȘ.

Vereistes vir ‘n Alleenmandaat

Volgens die Gedragskode vir eiendomsagente moet ‘n alleenmandaat in skrif wees, in teenstelling met ‘n oop mandaat wat mondelings toegestaan kan word. Die verkoper moet die alleenmandaat teken en die verstrykingsdatum van die mandaat moet in die ooreenkoms vervat word. Die eiendomsagent moet die verkoper van ‘n afskrif van die mandaat voorsien.

Die Gedragskode beskerm verkopers deur te vereis dat die eiendomsagent die betekenis en gevolge van die belangrikste bepalings van die alleenmandaat aan die verkoper verduidelik. Die eiendomsagent moet ook aan die verkoper die regsgevolge verduidelik van gevalle waar die verkoper tydens die bestaan van die alleenmandaat die eiendom sonder die bystand van die eiendomsagent of met behulp van ‘n ander eiendomsagent verkoop het.

Wat is die voordele van ‘n Alleenmandaat vir die Verkoper?

Die doel van ‘n alleenmandaat is om mededingende eiendomsagentskappe in die markplek uit te sluit. ‘n Alleenmandaat dien dus as aansporing vir ‘n betroubare eiendomsagentskap om al sy energie te fokus op die verkoop van ‘n bepaalde eiendom.

Die eiendomsagent behoort ‘n volledige bemarkingsplan aan die verkoper voor te lĂȘ ten einde ‘n alleenmandaat te bekom. Die vooraf ooreengekome bemarkingsplan, mag onder andere, die volgende gevolge hĂȘ:

  • ‘n vinniger verkoop;
  • minder ongerief;
  • sekuriteit;
  • aanspreeklikheid;
  • vermyding van kompterende agente se fooie eise;  en
  • die verkryging van ‘n hoĂ«r prys.

Om op te som

Daar is aansienlike meriete in die toestaan van ‘n alleenmandaat aan ‘n betroubare eiendomsagentskap, aangesien so ‘n mandaat as aansporing vir die eiendomsagentskap dien om sy energie en hulpbronne op die verkoop van jou eiendom te fokus. Die keuse tussen die toestaan van ‘n alleenmandaat of ‘n oop mandaat of selfs ‘n deelmandaat tussen twee eiendomsagentskappe bly egter die voorreg van die verkoper en moet versigtig oorweeg word met die aanvang van die verkoop van u eiendom. Waar ‘n alleenmandaat oorweeg word, moet die bepalings van die alleenmandaat nagegaan word ten einde te verseker dat die ooreenkoms die bedoeling tussen die partye korrek weerspieĂ«l.

April 17, 2012
From pen to platform: can you sign digitally?

From pen to platform: can you sign digitally?

The pace of digital transformation is reshaping the way we do business daily. The convenience of electronic communication now also demands that legal requirements follow suit. This has given rise to electronic document signing platforms that facilitate and enable the signing of contracts and other important documents by parties. This, however, raises the question of whether this is legal and whether all contracts can be signed in this fashion. In this article, we aim to answer these two questions.

When “just a WhatsApp” becomes legal evidence

When “just a WhatsApp” becomes legal evidence

WhatsApp and similar messaging platforms have become a staple of modern communication and, increasingly, also business communication. But, viewing these platforms as informal and not binding could be dangerous, as the recent case of Gerritsen Trading CC t/a Gerritsen Drilling SA v Blydskap Holdings (Pty) Ltd (2024/146798) [2025] ZAWCHC 400 (27 August 2025) demonstrates.

Sign up to our newsletter

Pin It on Pinterest